Quảng Ninh hướng tới tiên phong phát triển công nghiệp nuôi biển hiện đại
Quảng Ninh ứng dụng khoa học công nghệ, quản trị hiện đại giải quyết các nút thắt nuôi biển, đẩy mạnh phát triển thương hiệu hàu Thái Bình Dương.
Phát biểu tại Hội nghị “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành Nông nghiệp và Môi trường” khu vực phía Bắc diễn ra vào sáng 27/10, ông Nguyễn Văn Công - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định địa phương đang tập trung chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, ứng dụng công nghệ cao và tăng cường liên kết chuỗi sản xuất.
Với lợi thế sở hữu hệ thống cảng biển, cửa khẩu cùng hạ tầng giao thông kết nối liên vùng đồng bộ, Quảng Ninh xác định kinh tế biển là động lực tăng trưởng hàng đầu. Trong đó, lĩnh vực thủy sản hiện đóng góp trên 45% giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp và hoạt động nuôi trồng thủy sản chiếm tới 60% tổng sản lượng của tỉnh. Nhằm tối ưu hóa tiềm năng tự nhiên, tỉnh đã chủ động xây dựng đề án phát triển nuôi trồng thủy sản tập trung theo hướng công nghiệp, quy hoạch 5 vùng nuôi biển với tổng diện tích lên tới 93.600 ha, từng bước đẩy mạnh lộ trình dịch chuyển vùng nuôi ra ngoài 3 hải lý và tiến tới 6 hải lý để giảm thiểu rủi ro ô nhiễm môi trường ven bờ. Đồng thời, việc hoàn thiện hạ tầng các Khu công nghiệp ven biển cũng tạo tiền đề quan trọng giúp kết nối đồng bộ logistics, thu hút nhà đầu tư vào công nghệ chế biến sâu và hoàn thiện chuỗi giá trị thủy sản xuất khẩu.

Tính đến tháng 9/2026, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành việc giao khu vực biển cho 57 tổ chức với diện tích gần 4.700 ha và 807 cá nhân với diện tích hơn 500 ha. Đáng chú ý, các cơ sở nuôi hàu Thái Bình Dương hiện chiếm khoảng 60% tổng số đơn vị được giao biển với tổng diện tích đạt khoảng 2.500 ha, tập trung chủ yếu tại các khu vực trọng điểm như Cẩm Phả và Vân Đồn.
Trong định hướng phân bổ không gian biển, địa phương ưu tiên khu vực ven bờ cho sinh kế người dân và các hộ chuyển đổi từ khai thác sang nuôi trồng; đồng thời dành không gian xa bờ để thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư phát triển nuôi biển quy mô công nghiệp. Song song với đó, việc hoàn thiện hệ thống kết nối hạ tầng phụ trợ, logistic và nâng cao chất lượng các khu công nghiệp ven biển trên địa bàn cũng tạo tiền đề quan trọng giúp kết nối hạ tầng kỹ thuật, nâng cao năng lực chế biến sâu và hoàn thiện chuỗi giá trị cho sản phẩm thủy sản xuất khẩu.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành nuôi biển Quảng Ninh vẫn đang đối mặt với hàng loạt thách thức mang tính kỹ thuật và hạ tầng. Thiếu quy hoạch phân khu chi tiết gây khó khăn cho việc giao khu vực biển và tổ chức sản xuất, phát sinh xung đột không gian nuôi giữa các đối tượng như hàu, ngọc trai và cá biển. Mặt khác, việc phát triển mật độ nuôi hàu Thái Bình Dương cao trong khi thiếu nghiên cứu về sức tải môi trường đã ảnh hưởng đến năng suất.

Chất lượng con giống cũng là điểm nghẽn lớn khi năng lực sản xuất tại chỗ mới đáp ứng khoảng 34% nhu cầu, công tác chọn tạo đàn giống bố mẹ chưa được đầu tư đúng tầm, tiềm ẩn rủi ro suy thoái di truyền và hiện tượng thủy sản chết hàng loạt. Bên cạnh đó, công nghệ chế biến sâu phục vụ xuất khẩu, giải pháp xử lý vỏ hàu sau thu hoạch và hệ thống truy xuất nguồn gốc số hóa tích hợp cảm biến cảnh báo môi trường tự động vẫn chưa hoàn thiện đồng bộ.
Để giải quyết triệt để các hạn chế trên, Quảng Ninh đã phê duyệt chương trình khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030, lấy nguồn lực nghiên cứu làm nòng cốt tháo gỡ khó khăn cho ngành nuôi biển. Tỉnh định hướng phát triển hệ thống phòng thí nghiệm công nghệ sinh học cấp độ 2, ngân hàng hạt giống và mạng lưới 20 cơ sở nghiên cứu nhằm chủ động nguồn giống chất lượng cao.
Địa phương xác định chuyển mạnh từ nuôi trồng dựa trên kinh nghiệm sang quản trị hiện đại trên nền tảng dữ liệu số, đồng thời "đặt hàng" các nhà khoa học giải quyết các bài toán về di truyền con giống, sức tải môi trường, quy trình nuôi công nghiệp và chế biến sâu. Đánh giá cao định hướng của tỉnh, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng lưu ý bên cạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ, Quảng Ninh cần đặc biệt chú trọng xây dựng và bảo hộ thương hiệu hàu Thái Bình Dương, nâng cao sức cạnh tranh và nâng tầm vị thế thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Xem thêm: Quảng Ninh đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án hạ tầng Khu công nghiệp và ngành điện