Các quốc gia Đông Nam Á đang thúc đẩy xây dựng hạ tầng và tiêu chuẩn kỹ thuật chung để hỗ trợ giao dịch số xuyên biên giới, trước thềm ký kết Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA), dự kiến diễn ra tại Manila, Philippines vào tháng 11/2026.

Các quốc gia ASEAN đang thúc đẩy kết nối hệ thống thanh toán số xuyên biên giới. Ảnh: Norman Goh/Nikkei Asia

Hiệp định được kỳ vọng tạo ra khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số ASEAN, giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường khoảng 680 triệu người tiêu dùng thuận lợi hơn, thay vì phải tuân thủ các hệ thống quy định riêng biệt tại 11 quốc gia thành viên.

Phát biểu tại Hội nghị Kinh tế Mùa thu diễn ra ở TP.HCM, do Việt Nam phối hợp với Diễn đàn Kinh tế Thế giới tổ chức, bà Ellina Roslan, Giám đốc cấp cao tại MyDIGITAL Corp. thuộc Bộ Kỹ thuật số Malaysia, cho biết DEFA sẽ tạo nền tảng chung để các quốc gia ASEAN tăng cường khả năng kết nối và tương tác giữa các hệ thống số.

Xem thêm: Ngành công nghiệp AI hiện thân bùng nổ tại Trung Quốc, tạo ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới

Thỏa thuận hướng tới thiết lập các quy tắc chung cho nền kinh tế số Đông Nam Á, thị trường được dự báo có quy mô đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, hiệu quả triển khai sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng kết nối và trao đổi dữ liệu giữa các quốc gia.

Theo ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Cục trưởng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, một trong những ưu tiên hiện nay là thúc đẩy khả năng tương thích của chữ ký điện tử xuyên biên giới.

Bên cạnh chữ ký điện tử, thanh toán QR xuyên biên giới cũng là lĩnh vực được ASEAN ưu tiên phát triển. Dù mỗi quốc gia có quy định tài chính riêng, các nước đang từng bước kết nối hệ thống thanh toán để cho phép người dùng thực hiện giao dịch bằng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử khi di chuyển trong khu vực.

Đại diện ví điện tử Dana của Indonesia cho rằng DEFA có thể hỗ trợ xây dựng các tiêu chuẩn chung về thanh toán nhanh, giao thức kết nối giữa ứng dụng và ngân hàng. Các nước cũng cần tiếp tục thống nhất quy định liên quan đến tiền tệ và xác minh danh tính khách hàng (KYC).

Tuy nhiên, việc lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới vẫn là một thách thức. Một số quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang áp dụng các yêu cầu về lưu trữ dữ liệu trong nước và điều kiện chuyển dữ liệu ra nước ngoài. ASEAN sẽ cần cân bằng giữa mục tiêu thúc đẩy trao đổi dữ liệu với yêu cầu bảo vệ quyền riêng tư.

Theo ông Nguyễn Văn Thuật, lưu chuyển và bảo vệ dữ liệu không phải là hai mục tiêu đối lập mà cần được triển khai song song để tạo dựng niềm tin trong môi trường số.

Việc thúc đẩy thanh toán QR, chữ ký điện tử và các tiêu chuẩn dữ liệu chung được kỳ vọng tạo nền tảng cho thị trường số ASEAN liên kết chặt chẽ hơn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộnghoạt động thương mại và cung cấp dịch vụ xuyên biên giới.

Lược dịch từ Nikkei Asia.

Xem thêm: Sàn giao dịch trí tuệ nhân tạo trực tuyến chính thức ra mắt tại Trung Quốc